Tło sprawy
Sprawa rozpatrywana przez Trybunał dotyczyła portugalskiej spółki Stellantis Portugal S.A., prowadzącej działalność w sektorze motoryzacyjnym. W okresie, którego dotyczył spór, Spółka należała do grupy General Motors, w której funkcjonowały zarówno podmioty produkujące i dostarczające pojazdy, części oraz akcesoria (OEM), jak i krajowe spółki dystrybucyjne odpowiedzialne za ich sprzedaż na poszczególnych rynkach.
Spółka pełniła funkcję krajowego dystrybutora pojazdów, nabywając samochody od OEM i odsprzedając je niezależnym dealerom, którzy następnie sprzedawali je klientom końcowym.
W przypadku wad produkcyjnych, usterek objętych gwarancją lub zdarzeń wymagających pomocy drogowej klienci korzystali z usług dealerów. Dealerzy dokonywali napraw pojazdów, a następnie obciążali kosztami Spółkę, doliczając VAT.
Koszty te, podobnie jak inne koszty działalności dystrybucyjnej Spółki, były uwzględniane przy okresowych korektach cen transferowych pomiędzy OEM a Spółką. Zgodnie z umową wewnątrzgrupową korekty te miały na celu zapewnienie krajowym dystrybutorom określonego poziomu rentowności i były dokumentowane notami uznaniowymi lub obciążeniowymi.
Portugalski organ podatkowy uznał jednak, że w takiej sytuacji Spółka świadczyła na rzecz OEM usługę naprawy pojazdów, a co za tym idzie powyższa usługa powinna podlegać opodatkowaniu na gruncie VAT.
Stanowisko TSUE
Trybunał przypomniał, że opodatkowaniu VAT podlega wyłącznie odpłatne świadczenie usług. Wymaga to istnienia bezpośredniego związku między świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem.
Taki związek występuje, gdy pomiędzy stronami istnieje stosunek prawny przewidujący wymianę świadczeń wzajemnych, a otrzymywana płatność stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za możliwe do zidentyfikowania świadczenie.
W analizowanej sprawie Trybunał zwrócił uwagę, że celem umowy wewnątrzgrupowej było ustalenie cen w sposób zapewniający Spółce określony poziom rentowności. Z okoliczności sprawy nie wynikało natomiast, aby Spółka była zobowiązany wobec OEM do świadczenia usług naprawy pojazdów za wynagrodzeniem.
Konkluzja wyroku
Trybunał uznał, że korekta cen transferowych mająca na celu zapewnienie dystrybutorowi określonej rentowności nie stanowi automatycznie wynagrodzenia za usługę podlegającą VAT, nawet jeśli jej wysokość uwzględnia koszty ponoszone przez dystrybutora, w tym koszty napraw gwarancyjnych.
Taka korekta może podlegać VAT wyłącznie wtedy, gdy stanowi wynagrodzenie za konkretne usługi świadczone na rzecz drugiej strony w ramach istniejącego między nimi stosunku prawnego.
Co wyrok oznacza w praktyce?
W naszej ocenie wyrok Trybunału w sprawie C-603/24 jest istotny dla podatników, ponieważ potwierdza, że nie każda korekta TP powinna automatycznie podlegać VAT. Kluczowe jest ustalenie, czy korekta stanowi wynagrodzenie za konkretne świadczenie, czy jedynie element mechanizmu zapewniającego określony poziom rentowności. Jednocześnie nie rozwiewa on wszystkich wątpliwości związanych z opodatkowaniem korekt TP.
Podstawowym wnioskiem płynącym z wyroku jest znaczenie spójności rozliczeń wewnątrzgrupowych. Ocena skutków VAT nie może opierać się wyłącznie na nazwie czy formie korekty, lecz wymaga analizy całokształtu relacji pomiędzy podmiotami powiązanymi, w tym postanowień umownych, modelu rozliczeń oraz dokumentacji towarzyszącej.
Wyrok powinien stanowić impuls dla grup kapitałowych do weryfikacji stosowanych mechanizmów korekt cen transferowych. Kluczowe może okazać się przejrzenie polityki cen transferowych, umów wewnątrzgrupowych, dokumentacji TP oraz dokumentów księgowych pod kątem ich wzajemnej spójności i zgodności z ekonomicznym charakterem rozliczeń.
To właśnie spójność tych elementów może mieć decydujące znaczenie przy ocenie, czy dana korekta stanowi jedynie mechanizm dostosowania rentowności, czy też wynagrodzenie za świadczenie podlegające VAT.
Ewelina Pietrasik & Sabina Krochta