Tło zmian
Projekt zmian w obszarze cen transferowych wpisuje się w realizację programu „Polska. Rok przełomu” na 2025 r., którego jednym z filarów jest deregulacja i wsparcie dla biznesu.
Ministerstwo Finansów proponuje nowelizację przepisów ustawy o CIT i PIT, mającą – zgodnie z uzasadnieniem – ograniczyć obowiązki administracyjne, zmniejszyć koszty prowadzenia działalności oraz zwiększyć przejrzystość systemu podatkowego.
Zgodnie z uzasadnieniem ustawodawcy – celem projektu jest uproszczenia wymogów dokumentacyjnych przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności działania organów podatkowych Powstaje pytanie czy faktycznie proponowane zmiany faktycznie spełniają zakładany cel.
Uproszczenie podpisywania TPR i zmiana oświadczenia
Projekt przewiduje istotne uproszczenie zasad podpisywania Informacji TPR poprzez odejście od obecnych, szczególnych wymogów dotyczących kręgu osób uprawnionych do jej podpisania (art. 11t ustawy CIT i art. 23zf ustawy PIT).
Po zmianach Informacja TPR będzie podpisywana na zasadach ogólnych wynikających z Ordynacji podatkowej, co oznacza możliwość jej podpisania także przez pełnomocnika posiadającego pełnomocnictwo UPL-1.
Jednocześnie zmianie ulega konstrukcja oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji cen transferowych – zostanie ono przeniesione do lokalnej dokumentacji i nie będzie już składane do organu podatkowego, lecz udostępniane wyłącznie na jego żądanie.
Zmiany oznaczają uproszczenie procesu raportowania TPR i ograniczenie formalnych obowiązków, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiedzialności podatnika za rynkowy charakter transakcji.
Zwolnienie mikro i małych przedsiębiorców z części raportowania w TPR
Projekt przewiduje uproszczenie obowiązków raportowych dla najmniejszych podatników poprzez zwolnienie mikro i małych przedsiębiorców z obowiązku wykazywania w Informacji TPR wskaźników finansowych (art. 11t ust. 2c ustawy CIT i art. 23q pkt 4 ustawy PIT).
Obecnie podmioty te zobowiązane są do raportowania wybranych wskaźników rentowności (od dwóch do czterech, w zależności od statusu). Po zmianach obowiązek ten zostanie zniesiony.
W praktyce oznacza to ograniczenie zakresu danych przekazywanych w TPR oraz uproszczenie i przyspieszenie procesu raportowania dla najmniejszych podmiotów.
Doprecyzowanie zasad korekt cen transferowych dla podmiotów krajowych
Projekt przewiduje doprecyzowanie przepisów dotyczących korekt cen transferowych (art. 11e pkt 4 ustawy CIT i art. 23q pkt 4 ustawy PIT), w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych w zakresie transakcji pomiędzy podmiotami krajowymi.
Dotychczasowe brzmienie regulacji mogło sugerować brak możliwości dokonywania korekt w relacjach krajowych, ze względu na warunek dotyczący istnienia podstawy do wymiany informacji podatkowych.
Wprowadzana zmiana jednoznacznie wskazuje, że warunek ten dotyczy wyłącznie transakcji z podmiotami zagranicznymi, eliminując tym samym ryzyko odmiennej interpretacji.
Nowe ryzyka karno-skarbowe w obszarze dokumentacji TP
Projekt przewiduje wprowadzenie zmian w Kodeksie karnym skarbowym w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania obowiązków dokumentacyjnych (art. 53c KKS).
Nowością będzie objęcie odpowiedzialnością karno-skarbową przypadków sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych niezgodnie z przepisami ( brak elementów ustawowych dokumentacji cen transferowych np.: wymaganego oświadczenia o rynkowości stosowanych cen).
Sankcja za wadliwą dokumentację może wynieść do 240 stawek dziennych.
Przepisy w tym zakresie mają wejść w życie od 1 stycznia 2027 r.
Podsumowanie
Projektowane zmiany w obszarze cen transferowych wpisują się w kierunek deregulacji i ograniczania obciążeń administracyjnych, jednak ich charakter jest wyraźnie dwutorowy. Z jednej strony przewidują uproszczenia (m.in. w zakresie podpisywania TPR czy obowiązków dla najmniejszych podmiotów), z drugiej – poprzez zmiany w KKS – rozszerzają odpowiedzialność podatników.
W efekcie nacisk może zostać przesunięty z formalnego wypełniania obowiązków na zapewnienie spójności danych oraz rynkowego charakteru rozliczeń.
Choć kierunek zmian w zakresie uproszczeń formalnych należy ocenić pozytywnie, ich praktyczne skutki będą w dużej mierze zależeć od podejścia organów podatkowych oraz kształtującej się praktyki w zakresie odpowiedzialności karno-skarbowej.
Ewelina Pietrasik & Anna Kupnicka-Tomiczek